Spirala Rozwoju - Spiral Dynamics

Drukuj
PDF

Teoria Spiral Dynamics

Autorzy: Clare Graves, Don Beck

Clare Graves jako pierwszy zaproponował teorię ewolucji świadomości, znaną jako Spiral Dynamics. Teorię tę rozwinęli następnie Don Beck i Chris Cowan.

Don Beck zintegrował tę teorię z Teorią Integralną Kena Wilbera, tworząc odmianę o nazwie Spiral Dynamics Integral. Czynnikiem stymulującym rozwój świadomości są zmieniające się warunki życia na naszej planecie.

Aby dostosować się do zmian, ludzie tworzą nowe, coraz bardziej złożone systemy pojęciowe, dzięki którym mogą sobie lepiej radzić, zapewnić przetrwanie i dalszy rozwój. Każdy model zawiera w sobie i przekracza wszystkie poprzednie, otwiera zatem nowe możliwości.

Każdy poziom świadomości jest zorganizowany wokół systemu podstawowych wartości, wyrażających zbiorową inteligencję na danym etapie, a te same podstawowe wartości odnoszą się zarówno do całych kultur, jak i do jednostek ludzkich. System podstawowych wartości wyraża się poprzez memy, czyli samodzielnie rozprzestrzeniające się idee, zwyczaje, czy praktyki kulturowe.

Tabela 1. Tabela systemów wartości

Źródło: na podstawie: Beck, Covan (2006); Beck, Integral Leadership in the Real World, sl. 8,9, http://integralleadershipcollaborative.com/fe/16961-integral-leadership-in-the-real-world-don-beck.

Teoria opisuje osiem etapów ewolucji ludzkiej świadomości. Zostały one dla wygody oznaczone kolorami: beżowym, purpurowym, czerwonym, niebieskim, pomarańczowym, zielonym, żółtym, turkusowym. Ewolucja zachodzi w kierunku od beżowego do turkusowego, przy czym najczęściej spotykane współcześnie systemy wartości odpowiadają przedziałowi niebieski–pomarańczowy.

Kolor zielony jest etapem przejściowym, który prowadzi do tzw. drugiego przedziału świadomości (żółty i turkusowy). Teoria zakłada, że do rozwiązania wielkich problemów trapiących świat potrzebna jest świadomość „drugiego przedziału”. Dzieje się tak dlatego, że żółty system wartości integruje wszystkie poprzednie i jest zdolny do działania na rzecz całej „spirali rozwoju”. Warto zauważyć, że ewolucja przyśpiesza – następstwo kolorów jest coraz częstsze.

Powyższa tabela zawiera listę ośmiu opisanych dotąd poziomów świadomości (systemów wartości). Dla wygody oznaczono ciepłymi kolorami (beżowy, czerwony, pomarańczowy, żółty) systemy, które akcentują tożsamość indywidualną (Ja), poczucie wewnętrznej kontroli i ekspresyjność w świecie zewnętrznym, a zimnymi kolorami (purpurowy, niebieski, zielony, turkusowy) systemy, które akcentują utożsamienie się z grupą (My), poczucie zewnętrznej kontroli i potrzebę poświęcenia. Ten system kolorów przypomina o spiralnym charakterze ewolucji – świadomość na kolejnych etapach przybiera na przemian jedną z tych przeciwstawnych form, ewoluując jednocześnie ku coraz bardziej złożonym modelom pojęciowym i odpowiadającym im wartościom.

Zastosowania Spiral Dynamics

Teoria Spiral Dynamics była z powodzeniem stosowana do tworzenia nowego ładu polityczno-społecznego w obszarach konfliktów społecznych, np. w Afryce Południowej, w Izraelu i Palestynie.

Jest także często stosowana w biznesie, gdzie pomaga zrozumieć rynek. Obecnie jej praktyczność i uniwersalność stawia teorię w rzędzie niezbędnych narzędzi lidera. Nie ma bowiem mapy (oprócz Teorii Integralnej, która zapożycza ze Spiral Dynamics), która lepiej pomogłaby liderowi zorientować się w kulturowym terytorium, na którym działa i w potrzebach ludzi, którym przewodzi.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dodaj swój komentarz

Imię:
Twój email:
Twoja strona:
Temat:
Komentarz: